Jakie są rodzaje pasków napędowych?

Mimo dostępności innych technologii przekazywania napędu, przekładnie pasowe wciąż cieszą się ogromną popularnością. Spotkać je można w różnego rodzaju maszynach, między innymi samochodach osobowych, czy pojazdach i sprzętach rolniczych. Kluczowym elementem każdej tego typu przekładni jest – zgodnie z jej nazwą – specjalny pas z tworzywa sztucznego. Jakiego rodzaju pasy napędowe można wyróżnić?

Ogólna charakterystyka pasów napędowych

Pasy napędowe nazywane są powszechnie pasami klinowymi. Nazwa ta pochodzi od ich przekroju o kształcie klinu, przypominającego odwrócony trapez lub trójkąt. Właśnie dzięki takiemu przekrojowi, pas – o ile jest odpowiednio naprężony - trzyma się w wyżłobieniach kół pasowych układu napędowego i może przekazywać moc z jednego elementu na pozostałe. Kształt przekroju powoduje również, że większa powierzchnia pasa ma kontakt z kołem – w ten sposób rośnie tarcie między nimi, a tym samym pasek nie ślizga się na kole podczas pracy.

Na pierwszy rzut oka typowy pas klinowy wygląda jak pętla z gumy, w rzeczywistości jednak ma bardziej złożoną konstrukcję. Gumopodobna tkanka tworzy jedynie zewnętrzną powłokę, pod którą znajdują się jeszcze dwie warstwy wykonane z różnych materiałów. Są to:

• warstwa nośna – wykonana może być np. z linek stalowych, poliamidu lub kevlaru
• warstwa podatna – wykonuje się ją z mieszanki gumy z kauczukiem.

Pasy klinowe w samochodach czy maszynach rolniczych odpowiedzialne są za przenoszenie napędu na takie elementy tak alternator, pompa wodna, wspomaganie kierownicy czy klimatyzacja. W zależności detali ich konstrukcji, a także przeznaczenia, pasy klinowe możemy podzielić na kilka rodzajów.

Pasy płaskie

Wykorzystywane są do przenoszenia mocy w napędach otwartych oraz stycznych. Ich zaletą jest to, że nawet przy zachowaniu niewielkich rozmiarów są w stanie przenosić duże moce. Stosowane są między innymi do utrzymania ruchu w układach transportu bliskiego (np. w zakładach produkcyjnych, kopalniach, sortowniach etc.).

Pasy zębate

Ich powierzchnia wewnętrzna, stykająca się z kołami pasowymi, pokryta jest – zgodnie z ich nazwą, poprzecznymi zębami. Ta specyficzna konstrukcja pasa sprawia, że całkowicie wyeliminowane zostaje zjawisko poślizgu podczas pracy.

Pasy wielorowkowe

To kolejne rozwiązanie, które zwiększa przyczepność pasa do koła pasowego. W tym przypadku powierzchnia wewnętrzna pokryta jest biegnącymi równolegle do krawędzi rowkami, które dopasowują się do wybrzuszeń na powierzchni koła pasowego. Pasy wielorowkowe sprawdzają się w przypadku przekładni z kołami o niewielkiej średnicy, wykonującymi dużą ilość obrotów – rowki na ich powierzchni zapobiegają przypadkowemu zsunięcia się z koła.

Jak dobrać odpowiedni pas klinowy?

Praca na wysokich prędkościach obrotowych i w trudnych warunkach (np. wysokiej temperaturze) sprawiają, że pasy klinowe ulegają zużyciu. Do zużycia może dochodzić również w wyniku starzenia gumy, która z czasem traci swoje pierwotne właściwości. Niezależnie od przyczyn, nadmierne wyeksploatowanie pasa klinowego nieuchronnie prowadzi do jego zniszczenia i pęknięcia – oznacza to, że moc z układu napędowego nie może zostać przeniesiona na odbiorniki, a tym samym całkowicie wyklucz dalszą efektywną pracę maszyny. Dlatego ważne jest, żeby kontrolować stan pasów i dbać o ich regularną wymianę. Jak dobrać odpowiedni pas? Najprostszym rozwiązaniem jest kupno pasa o tych samych parametrach co wymieniany element. Niekiedy nie jest to jednak możliwe (np. w sytuacji po nabyciu używanej maszyny, która nie ma pasa). W takich sytuacjach najlepiej skorzystać z pomocy doświadczonego sprzedawcy, który doradzi w doborze najlepszego rozwiązania.